Komunikacja UFO to sposób komunikacji, w którym mówimy o:
- uczuciach – U,
- faktach – F,
- oczekiwaniach – O.
Nie ma w nim elementów oceniania. Ten model jest podobny do tzw. komunikacji „ja”, bo używając go, również mówimy o swoich odczuciach.
Co zawiera komunikat UFO?
1) UCZUCIA – Określamy emocje, jakie wywołała dana sytuacja. Powiemy np. „Smucę się, dlatego, że…”.
2) FAKTY – Przedstawiamy wydarzenie, nie interpretację. Powiedzenie: „Nie odrabiasz zadań domowych” – jest w porządku, ale dodanie: „Jesteś leniwy” – to ocenianie i nie powinno się pojawić.
3) OCZEKIWANIA – Wypowiadamy, czego oczekujemy. Powiemy: „Informuj mnie, proszę, wcześniej o takich przypadkach…”.
Kiedy stosować komunikaty UFO?
Modele komunikacji UFO czy „ja” sprawdzają się na lekcjach podczas:
- konstruowania poleceń → Np. przy wprowadzaniu nowych zagadnień. Nauczyciel informuje uczniów o swoich uczuciach, np. radości, i łączy to z zadawanym poleceniem. Wyjaśnia, do czego doprowadzi wykonanie zadania oraz wyjawia oczekiwania, czyli jak ono ma być zrobione. Wydając polecenie, należy unikać partykuły „nie”.
- prowadzenia rozmów w trudnych sytuacjach → Rozwiązując konflikt, nauczyciel wskazuje uczniom, by mówili o faktach (uczniowie używają komunikatów „ja”) i nie oskarżali innych, dzięki temu zauważą, jak jedno wydarzenie może być inaczej postrzegane. Uczniowie mówią, co czują w związku z określoną sytuacją, a także określają swoje oczekiwania. Obie strony konfliktu słuchają się wzajemnie.
- wzmacniania i nagradzania zachowań uczniów → W tej sytuacji uczniowie są informowani o pozytywnych uczuciach nauczyciela, np. jego dumie. Nauczyciel łączy emocję z konkretną sytuacją, wskazuje na wykonane zadanie czy osiągnięty sukces, a następnie wzmacnia pochwałą.
Uczeń i komunikat „ja”
Niezwykle cenne jest, by uczniowie wiedzieli, jak się porozumiewać. Rolą nauczyciela jest wskazanie, by uczeń komunikował:
- co czuje: „Jestem smutny”;
- co wywołało uczucie i podał fakt: „Mieliśmy wspólnie kupić karty Julkowi, ale cię nie było”;
- jakie ma potrzeby: „Musimy wspólnie kupić obiecaną rzecz”;
- jakie ma oczekiwania: „Oczekuję, że wkrótce pójdziemy po prezent razem”.
